کانون بازیابی اطلاعات اولین و تنها مرکز بازیابی اطلاعات و تعمیر SSD در ایران

تعمیر هارد SSD

تعمیر هارد SSD

درایو حالت جامد یا سالید درایو (SOLID STATE DRIVE)

مجموعه کامل آشنایی با SSD ها

بخش اول – آشنایی با تکنولوژی ذخیره سازی SSD ها

انواع حافظه های کامپیوتر

حافظه های مغناطیسی : از جمله انواع هارد دیسک های داخلی و خارجی که سرعت پایین تری نسبت به SSD ها دارند ولی دارای حجم های بالایی می باشند.

حافظه های نوری یا Optical Disk ها : سی دی ها و دی وی دی ها که جابجایی شان آسان است ولی سرعت و حجم شان بسیار کم است.

انواع حافظه هایی که از IC یا چیپ برای ذخیره سازی استفاده می کنند :

  • رم ها – DRAM حافظه های سریع و فراری هستند که با قطع جریان الکتریسیته و خاموش شدن کامپیوتر اطلاعاتشان را از دست می دهند . DRAM ها برای بافر کردن اطلاعات در صف انتظار برای پردازش در CPU استفاده می شوند.
  • حافظه های حالت جامد Solid State Storage یا SSS حافظه های حالت جامد که اطلاعات را در چیپ های سیلیکونی ذخیره می کنند. این نوع از حافظه ها اغلب از فلش مموری ها برای ذخیره سازی استفاده می کنند. فرار نیستند و با قطع جریان اطلاعاتشان از دست نمی رود و به دلیل سرعت بالایشان در حال جانشینی هارد دیسک ها هستند.

SSD یا Solid state storage

فضاهای ذخیره سازی حالت جامد که اطلاعات را توسط IC سیلیکونی (از جمله فلش مموری ها) به جای قطعات متحرک مغناطیسی ذخیره می کنند. SSS ها غیر فرار هستند و با قطع جریان اطلاعاتشان را از دست نمی دهند .

انواع SSD

  • ماژول Solid State Module – SSM که بیشتر در تلفن های هوشمند کاربرد دارد.
  • کارت Solid State Card – SSC که استفاده در رایانش ابری Cloud Computing دارد.
  • درایو Solid State Drive – SSD جهت استفاده کاربر نهایی و استفاده های صنعتی است که از فلش مموری های NAND برای ذخیره اطلاعات استفاده می کنند و هدف این متن آشنایی بیشتر شما با این نوع حافظه های تولیدی توسط ای دیتا می باشد.

فلش مموری فلش مموری ها چیپ های حافظه غیر فراری هستند که می توانند به صورت الکترونیکی نوشته و پاک شوند و به الکتریسیته برای نگه داشتن اطلاعات درونشان نیاز ندارند و دو نوع اصلی NAND و NOR دارند.

آشنایی با چند مفهوم

USB Flash Drive یا همان درایو های فلش USB ملموس ترین مثال استفاده از این نوع چیپ ها هستند که در کشورمان اختصارا به آنها فلش نیز می گویند.

NAND

یک Gate منطقی است که توسط ترانزیستور floating-gate ساخته می شود و تعداد زیاد آن در کنار هم یک چیپ فلش یا همان سلول حافظه SSD را تشکیل می دهد.

فلش های NAND و NOR

SSD ها از سال 2010 از NAND ها استفاده می کنند چون دوام بیشتر ، قیمت کمتر ، تراکم بیشتر و سرعت بالاتر نسبت به NOR ها دارند و استفاده از NOR ها دیگر منسوخ شده به همین دلیل هر جای متنی که در ادامه می آید با کلمه فلش مواجه شدید منظور همان فلش NAND می باشد.

NAND Flash

به یکی از چیپ های حافظه SSD گفته می شود که می تواند حجم های 8 ، 16 یا 32 گیگابایت را داشته باشد. برای مثال یک SSD که 64 گیگابایت حجم دارد 8 چیپ Nand Flash روی مدار خود دارد که هر کدام 8 گیگابایت حجم دارند. این چیپ بر اساس نوعش می تواند سرعت های مختلفی داشته باشد. که در ادامه به ذکر انواع آن خواهیم پرداخت.

تفاوت SSD و USB فلش

هر دو از NAND Flash استفاده می کنند اما کیفیت Nand استفاده شده ، کنترلر و رابط آنها متفاوت است.(کنترلر را در ادامه معرفی خواهیم کرد.)

تفاوت SSD و DRAM

دو تفاوت اصلی بین این دو نوع حافظه وجود دارد :

  • DRAM حافظه فرار است و با قطع جریان اطلاعاتش را از دست می دهد اما SSD از حافظه فلش NAND استفاده می کند که غیر فرار است و با قطع جریان اطلاعاتش را از دست نمی دهند.
  • سرعت نوشتن و خواندن اطلاعات روی DRAM یکسان است و لی SSD برخلاف DRAM لازم است ابتدا پاک کند و سپس بنویسند نتیجتا سرعت نوشتن آن از سر عت خواندنش پایین تر است.

نام گذاری

SSD یا Solid state Drive که ترجمه فارسی آن درایو حالت جامد می باشد.

خطاهای نامگذاری فارسی این درایو

عبارت هارد SSD کاملا اشتباه است زیرا هارد کوتاه شده عبارت هارد دیسک است و در SSD هیچ نوع دیسکی استفاده نشده است.

Solid State Disk یا دیسک SSD که باز هم به دلیل نبودن هیچ نوع دیسکی اشتباه است.

درست ترین اصطلاح آن SSD unit یا یونیت SSD است که برای راحت تر استفاده کردن آن در فارسی پیشنهاد ما استفاده از کلمه SSD یا اس.اس.دیمی باشد همینطور پیش بینی ما این است که در کشورمان به طور خلاصه سالید درایو نیز نامگذاری شوند.

بخش دوم ساختار SSD ها و اجزای درونی آنها

به طور خلاصه SSD یعنی ذخیره سازی اطلاعات روی تراشه سیلیکونی یا همان فلش مموری ها.

تمایز اصلی SSD ها با هارد دیسک ها در عدم استفاده از قطعه متحرک مکانیکی در ساختارشان است.

SSD ها دارای اجزای مختلفی هستند:

  • PCB – Printed circuit board – تخته مدار چاپی می باشد که انواع IC ها و اجزای دیگر SSD روی آن قرار می گیرد .
  • FLASH – حافظه های فلش که اغلب از نوع NAND هستند و ظرفیت های 8،16 و32 دارند. همانطور که در تصویر می بینید درایو SX900 ای دیتا دارای 8 چیپ 16 روی مدار و 8 چیپ 16 در پشت آن می باشد.
  • Controller – پردازنده اصلی و تصمیم گیر فعالیت های SSD می باشد (در بخش های بعدی توضیح داده می شود)
  • SATA & Power –رابط های SSD می باشند که با رابط الکتریسیته و SATA ی هارد دیسک ها تناسب دارند.

انواع و دوام NAND فلش ها

فلش ها می توانند بی نهایت بار اطلاعاتشان را بخوانند ولی تعداد معدودی از دفعات می توانند بنویسند و پاک کنند و از این لحاظ 4 نوع اصلی دارند که به تفکیک به دوام و تعداد دفعات نوشتن آنها می پردازیم.

  • SLC- Single Layer Cell این نوع فلش دارای سرعت بالا ، مصرف پایین و قیمت بالا می باشد و مناسب سطح صنعتی است. توان نوشتن یا پاک کردن (P/E) آن 100’000 بار در هر سلول است. امروزه به دلیل هزینه بالای این نوع فلش ها دیگر از این نوع NAND استفاده نمی کنند.
  • MLC- Multi Layer Cell با توان نوشتن/پاک کردن 10’000 بار در هر سلول قیمت پایین تر و حجم بالاتری را ارائه می دهند به همین دلیل برای کاربر نهایی مناسب تر می باشند.این نوع در حال حاضر در تمام SSD های ای دیتا استفاده می شود و مناسب ترین برای کاربران است.تفاوت اصلی SLC و MLC در این است که SLC فقط یک 0 یا 1 را در ذخیره می کند و MLC می تواند 00 ، 01، 10 و 11 را نگه دارد.(در تصویر زیر تفاوت آنها با یک لیوان آب نشان داده شده)
  • TLC- Three Layer Cell این نوع تراکم بیشتر و دوام کمتری از MLC و SLC دارند و  با توان 5’000 بار نوشتن و خواندن و سرعت پایین تر از MLC ، قیمت پایین ، مناسب دستگاه های سطح پایین می باشند.
  • QLC- 4 Layer Cell دفعات نوشتن آن ها بسیار کم است به همین علت مناسب کاربردهای کاربران نهایی و صنعتی نمی باشند.

عمر مفید فلش NAND

عمر فلش به دفعاتی که می تواند بنویسد بستگی دارد و مسلما برایتان این سوال پیش آمده که این درایو گران قیمت چقدر برایتان کار می کند؟

به هیچ عنوان نگران نباشید!

عمر SSD به میزان گیگابایتی که روزانه روی آن می نویسید بستگی دارد. فرض کنید روزانه 50GB بنویسید(که بسیار بعید است!) یک درایو SP600  ای دیتا با حجم 64GB برایتان تا 35 سال کار می کند.(که احتمالا تا آن زمان چند بار سیستم تان را عوض کرده اید!). فرمول محاسبه این 35 سال اینگونه است

64GB x 10’000 / 50GB / 365 days = 35 year

64حجم درایو ، 10’000 عمر فلش MLC ، 50 گیگ کارکرد روزانه شما و 365 تعداد روزهای سال است.

جالب است بدانید که طبق تحقیقات اینتل میانگین نوشتن یک کاربر عادی روزانه فقط 5GB می باشد.

SSD Controller پردازنده یا مغز SSD

یک چیپ پردازنده است که بین رابط SSD و فلش های حافظه قرار می گیرد و تصمیمات چگونگی ذخیره، بازیابی، کش (Cash) ، پاکسازی و نهایتا سرعت نهایی SSD را بر عهده دارد.

امکانات اکثریت کنترلرها اصلاح خطا (ECC) ، رمزنگاری و garbage collection می باشد.

کنترلر در اصل پل ارتباطی بین فلش مموری ها و ورودی/خروجی های SSD می باشد.

کنترلر اجرای سطح نرم افزاری Firmware را نیز بر عهده دارد که این نرم افزار به نوع SSD بستگی دارد و بروز رسانی نیز می شود.

اگر SSD های ای دیتا را خربداری کرده اید حتما به بخش پشتیبانی فنی سایت آونگ سر بزنید تا Firmware تان را بروز رسانی کنید.

کنترلر SSD چند تولید کننده اصلی در جهان دارد :

شرکت LSI که کنترلر هایش را با نام تجاری SandForce به بازار عرضه می کند بهترین تولید کننده کنترلر در جهان می باشد و اکثر مدل های ADATA نیز از آخرین کنترلر این شرکت استفاده می کنند : SandForce 2281

شرکت Micron یکی از قدرت های اصلی تولید IC و فلش در جهان است و تولید کننده کنترلرهای JMicron می باشد که کنترلر JMicron JMF661 آن روی مدل SP600 ای دیتا نیز به کار برده شده است.

اندازه استاندارد یا Form Factor در SSD ها

اندازه استاندارد SSD با اندازه های هارد دیسک ها کاملا متناسب است .

SSD های ای دیتا در سایز 2.5 و 1.8 اینچ موجودند.

سایز 2.5 اینچ همان سایز استاندارد هارد دیسک های نوت بوک است و اگر یک SSD با سایز 2.5 اینچ ای دیتا با پک مخصوص نوت بوک خریداری نمودید می توانید آن را در نوت بوک تان قرار دهید و هارد دیسک تان را درون Casing مخصوصی که همراه درایوتان است قرار دهید.

اگر مادر بورد نوت بوک شما از mSATA پشتیبانی می کند می توانید همراه هارد دیسک تان از یک SSD با سایز 1.8 اینچ ای دیتا استفاده کنید (مثال SX300 )

توجه کنید که در بعضی از نت بوک ها (NetBook) یا لپ تاپ های کوچک فقط از mSATA استفاده می شود و سایز 2.5 اینچ مناسب آنها نیست.

هارد دیسک های داخلی کامپیوتر های شخصی یا Desktop ها، 3.5 اینچ اند (یعنی فضای داخلی آنها مخصوص 3.5 بزرگ طراحی شده) و همانطور که می دانید SSD های ای دیتا 2.5 هستند به همین علت ای دیتا همراه هر SSD به مشتریان یک براکت (سینی) 3.5  اینچ مجانی نیز ارائه می کند تا بتوانند به راحتی از درایو SSD شان درون کیس استفاده کنند.

دو نوع پک مخصوص نوت بوک و کامپیوترهای رومیزی را در زیر می توانید مشاهده کنید :

رابط های انتقال داده SSD ها

SSD ها مانند هارد دیسک ها SATA II و SATA III دارد و اکثر درایوهای ای دیتا این روزها SATAIII می باشند.

SATA 2.0 با سرعت 3 Gbit/s یا 300 MB/s استفاده شده در مدل های SP800 و S396 ای دیتا

SATA 3.0 با سرعت 6 Gbit/s یا 600 MB/s استفاده شده در مدل های SX900 و SX910 و SP900 و SP600 ای دیتا. لازم به ذکر است که یک درایو SATA 3 با رابط SATA 2 نیز کار می کند ولی سرعت آن در این حالت از 300 MB/s بالاتر نخواهد رفت.

تماس با ما